"Eten vult je niet alleen en maakt je gelukkig, het kan ook als medicijn werken"
Om uiteenlopende redenen kiest men tegenwoordig bewust voor een bepaald voedingsconcept. Vegetarisch, Veganistisch, Low Carb High Fat, Paleo of Primal - de concepten zijn net zo talrijk als de onderliggende motivaties en stellingen. Wij (Ruut) praten met de twee bloggers Sabrina en René Bergmann van Hashimoto & Co. over het Auto-immuun Protocol (AIP), over hun praktijkervaringen in een gezinsleven zonder bewerkte producten en over de voordelen van cassavemeel.
Ruut: Het Autoimmune Protocol, of kortweg AIP, is een bijzondere vorm van Paleovoeding. Wat zit er precies achter?
RB: De term auto-immuunprotocol klinkt op de een of andere manier als intensive care-geneeskunde. (Lacht) Het gaat er eigenlijk om dat je naar een heel origineel, natuurlijk gaat
Keer terug naar voeding en daarmee uw eigen gezondheid en
prestaties te versterken.
De AIP valt voor een groot deel samen met het Paleodieet: zo worden industrieel bewerkte producten, kant-en-klaarmaaltijden en alle voedingsadditieven vermeden. Daarnaast zijn er geen granen, geen peulvruchten, geen melk en geen geraffineerde suikers. Het idee achter Paleo is om ons westerse dieet dichter bij de eetgewoonten van onze voorouders uit het stenen tijdperk te brengen. Uitgaande van de stelling dat ons lichaam en vooral ons spijsverteringsstelsel sinds het Neolithicum niet noemenswaardig is veranderd, zou een permanent dieet volgens het Paleo-concept ons lichaam optimaal van voedingsstoffen moeten voorzien en fit moeten maken of houden.
SB: Diëten volgens het auto-immuunprotocol daarentegen is helemaal niet voor iemand weggelegd
bestemd voor permanent gebruik. In plaats daarvan gaat het om het helpen van mensen van wie het immuunsysteem om verschillende redenen van de baan is geraakt en die daardoor auto-immuunziekten hebben ontwikkeld.
Het begin van deze ziekten en later hun ernst worden aanzienlijk beïnvloed door voedingsfactoren en de gezondheid van het spijsverteringsstelsel.
Dit is precies waar de AIP om de hoek komt kijken. Het auto-immuunprotocol dient om ontstekingsprocessen in het lichaam te verminderen, waarvan is vastgesteld dat ze een oorzaak zijn voor de ontwikkeling van auto-immuunziekten. Op basis van de stellingen van het Paleodieet wordt het dieet in de AIP verder ingeperkt, maar in dit geval slechts voor een beperkte periode. In tegenstelling tot het Paleo dieet vermijdt de AIP ook eieren, noten, zaden en nachtschade gedurende minimaal 30 dagen. Zo kan het immuunsysteem tot rust komen. Het is alsof je op de resetknop drukt.
RB: In de tweede fase van het auto-immuunprotocol herintroduceer je voedsel voor voedsel volgens een vast schema. Het immuunsysteem reageert dan relatief heftig op die voedingsmiddelen die niet of niet goed worden verdragen. Deze informatie is waar het auto-immuunprotocol om draait. Als je de zaak gestructureerd aanpakt, weet je al snel welke voedingsmiddelen je in de toekomst moet mijden.
Sommige effecten zijn geweldig. Met de implementatie van dit strikte protocol konden patiënten op een bewezen en wetenschappelijk gedocumenteerde manier uit hun rolstoel stappen. dr Terry Wahls heeft een wereldwijde sensatie veroorzaakt met haar medische geschiedenis. Wat dat betreft sluit de cirkel zich een beetje met het imago van de intensive care geneeskunde. (lacht)
Ruut: Op je website Hashimoto-Co.de geef je veel informatie over de AIP en schrijf je vooral over je directe praktijkervaringen. Hoe ben je in het auto-immuunprotocol terechtgekomen en wat drijft jou als blogger?
SB: We hoorden voor het eerst over AIP via een Instagram-post van Sarah Ballantyne, waarin ze haar eerste boek, Paleo Therapy, presenteerde. Na het lezen van het boek vielen veel puzzelstukjes van ons leven plotseling in elkaar.
Ik heb zelf een auto-immuunziekte genaamd thyroïditis van Hashimoto. In tegenstelling tot veel andere patiënten, werd ik al heel vroeg in mijn leven correct gediagnosticeerd. Helaas kreeg ik tientallen jaren alleen monotherapie om mijn schildklierfunctie in evenwicht te brengen.
Pas toen ik de AIP onder de knie kreeg, realiseerde ik me dat mijn eigenlijke ziekte in de loop der jaren helemaal niet was behandeld. Ik kwam er ook pas door mijn eigen onderzoek achter dat ik rekening moet houden met de ontwikkeling van verdere auto-immuunziekten met toenemende leeftijd als ik niets doe tegen de oorzaken. Geen van de doktoren die me behandelden hielpen, hetzij uit onwetendheid of onwetendheid. Ik werd me in een oogwenk bewust van verschillende dingen die me ertoe aanzetten om zo snel mogelijk naar de AIP te gaan: enerzijds was er het besef dat ik volledig onafhankelijk was van artsen en mijn huidige kwaliteit van leven alleen kon verbeteren door relatief eenvoudige veranderingen in mijn levensstijl kunnen veel verbeteren. Aan de andere kant was het de optie om ergere dingen voor mijn toekomst te voorkomen en de hoop om idealiter in volledige remissie te gaan.
RB: Tijdens ons onderzoek werd ons al snel duidelijk dat er een immense informatieachterstand was en dat er behoefte was aan verduidelijking over dit onderwerp in Duitstalige landen
auto-immuunziekten heersen. Het aantal gevallen van diabetes type I, thyroïditis van Hashimoto, reumatoïde artritis, psoriasis of multiple sclerose neemt voortdurend toe in Duitsland en de rest van de wereld. Bijna al onze informatie kwam uit Amerikaanse bronnen - Duitse pagina's geen. Daar wilden we absoluut verandering in brengen. Daarom hebben we tegelijk met onze eigen AIP ook een website opgezet waarop we informatie willen geven en vooral praktijkervaringen willen delen. We hopen op deze manier veel mensen in Duitstalige landen inspiratie en moed te kunnen geven. We zien vooral één groot probleem: de meesten van ons hebben nooit geleerd om actief en zelfstandig voor onze gezondheid te zorgen. Naar de dokter gaan kost meestal niets en mensen zijn maar al te graag afhankelijk van medicijnen. Dat artsen nauwelijks tijd hebben voor hun patiënten en niet per se geïnteresseerd zijn in het bestrijden van de oorzaken van klachten, wordt echter al snel over het hoofd gezien.
Symptoomgeneeskunde kan goed zijn voor incidentele hoofdpijn, dem
Het helpt auto-immuunpatiënten echter niet. Mensen zover krijgen dat ze hun gezondheid in eigen handen nemen, eigen verantwoordelijkheid nemen en bewuste leefstijlkeuzes maken, dat is wat ons als bloggers drijft.
Ruut: Wat is je persoonlijke ervaring tot nu toe? Is het eigenlijk mogelijk om een AIP-dieet voor een langere periode vol te houden? Is dat niet ongelooflijk beperkend?
RB: We zijn een heel sportief gezin vanwege onze banen en we hebben elkaar
daarom houden we ons ons hele leven al bezig met het onderwerp gezonde voeding. Natuurlijk zijn we ook in menige val gelopen. Vetarm voedsel en het consumeren van voornamelijk koolhydraten zijn goede voorbeelden.
Toen we de AIP ontdekten, hadden we al op een heel natuurlijke manier veel benaderingen van het paleodieet in ons leven geïntegreerd.
Naast de algemene vermindering van koolhydraten waren we al gestopt met het consumeren van granen en melk, veel groenten op het bord en nauwelijks industriële producten in het huishouden. Dus de verandering in dieet voor Sabrina leek niet zo radicaal meer. Tegelijkertijd hebben we intensief gezocht naar een gezinsvriendelijk voedingsconcept.
Dit concept moest recht doen aan elk gezinslid en congruent zijn in de basiselementen, zodat we toch een leven buiten de keuken kunnen leiden. We vonden raakvlakken in het Paleo-dieet. Het is net zo ideaal voor de ontwikkeling van ons kind als voor de dagelijkse fysieke belasting van mij als personal trainer. Uitgaande van de Paleo-basis moest Sabrina zich natuurlijk meer beperken in de selectie van voedingsmiddelen voor de AIP. De voedingsstijl van onze dochter en ik kan het beste omschreven worden als Primal. Doordat we als gezin consequent en uit overtuiging een gemeenschappelijk voedingspatroon volgen, komen we niet in conflicten.
Zo legden we onze dochter zonder druk en op een kindvriendelijke manier uit waarom we bepaalde producten niet gebruiken. Daar zijn we blijkbaar heel goed in geslaagd, want ze merkt natuurlijk op school dat de meeste kinderen anders eten. Maar in plaats van erover te klagen, praat ze tijdens het eten veel over de eetgewoonten van haar klasgenoten en de kwaliteit van de schoolmaaltijden. Blijkbaar mist ze toast met chocoladeroom niet. Het is erg leuk om te zien met welke passie ze op zo'n jonge leeftijd 'echt eten' promoot.
Het is voor ons altijd belangrijk geweest dat onze maaltijden echt goed smaken. Wat onze dochter niet lekker vindt, hoeft ze ook niet te eten. We hoefden dus geen enkele dwang uit te oefenen. Hoewel het onderwerp voeding alomtegenwoordig is in onze familie, hebben we er geen religie van gemaakt. Sterker nog, we streven er allemaal constant naar om van elke maaltijd een heerlijk hoogtepunt te maken. Eten is voor ons geen noodzakelijk kwaad of slechts een middel, maar vooral veel plezier.
Ruut: Bakken is onze speciale passie. Daarnaast breng je veel tijd door in de keuken. Hoe is jouw kook- en bakproces zonder de klassieke meelsoorten, eieren en boter?
SB: In mijn perceptie zijn de verschillen niet zo groot. Ondertussen kunnen we in Duitsland ook een vrij groot aanbod aan alternatieve ingrediënten kopen. Bij het bakken gebruiken we bijvoorbeeld meel gemaakt van tijgernoten, kokosnoot, bakbanaan, tapioca en Dank Ruut ook cassavemeel. Het helpt zeker dat we heel graag experimenteren en niet al te veel geven om Duitse huisgemaakte gerechten of taarten. Er wordt vaak veel energie gestoken in het namaken van traditionele producten met alternatieve ingrediënten. Dat werkt tot op zekere hoogte best goed. Persoonlijk zijn we op dit punt relatief nuchter. In dergelijke gevallen zoeken we liever naar alternatieven die we gemakkelijk kunnen implementeren, in plaats van vast te houden aan een afgebakend product. Er is ook veel potentieel voor frustratie. Bij het koken gebruiken we heel royaal kokos- en olijfolie in plaats van boter. Avocado-olie wordt ook af en toe gebruikt.
Omdat vet een uitstekende smaakdrager is, besparen we er niet op.
Eieren kunnen bij het bakken heel goed vervangen worden door gelatine.
RB: Persoonlijk heb ik de indruk dat met de terugkeer naar "echt"
voedsel neemt ook de mate van verdere verwerking in de eigen keuken af. Dit heeft zeker ook te maken met het feit dat de smaakbeleving in de AIP zeer snel verbetert. De individuele smaak van de respectievelijke ingrediënten komt weer sterker naar voren. Dit vermindert de noodzaak om alles opnieuw in een smaakintensieve matrix te verpakken.
Als we bijvoorbeeld groenten als rode biet, champignons, courgette of zoete aardappelen gewoon op de grill leggen, dan hebben we daarna alleen nog olijfolie, zout of kruiden nodig. Voeg eventueel een guacamole toe.
Het smaakt heerlijk, vult je goed en kost bijna geen moeite. Dit doe je natuurlijk net zo makkelijk in een pan.
Zelfs met een biefstuk of een pasteitje heb je niet veel moeite. Je zou kunnen zeggen: eenvoudige ingrediënten – eenvoudige bereiding. Elke vorm van langdurige verwerking en lange verhitting vermindert uiteindelijk alleen maar het gehalte aan waardevolle voedingsstoffen. We steken er eigenlijk alleen veel energie in als er festivals te vieren zijn. Als we gasten hebben, is iedereen altijd heel benieuwd wat we vanavond eten. We vinden het heel leuk om onze gasten te verrassen met een taart die helemaal AIP-compliant is.
Ruut: Wat betekent cassavemeel voor jou en wat zijn jouw ervaringen ermee?
RB: We blijven ontdekken dat het voor velen ondenkbaar is om geen brood te eten. Brood vergezelt ons van jongs af aan, is verkrijgbaar op elke hoek en is uiterst praktisch in gebruik. Gelukkig kun je ook lekker brood bakken zonder granen en eieren. Aan het begin van de AIP vierden we ook echt brood bakken. Met relatief veel moeite hebben we eerst heel lekker brood gebakken met verse bakbananen. Daarna experimenteerden we verder met kant-en-klaar bakbananenmeel, kokosmeel, tijgernoten, tapioca en allerlei mengsels hiervan.
SB: Toen we voor het eerst broodjes met maniokmeel bakten, waren we totaal verrast. Van de verwerking tot de geur, de consistentie en de smaak, alles deed ons denken aan "echte" broodjes gemaakt van graan. De hele keuken stonk. Daar genieten we altijd enorm van, maar dit betekent niet dat we terugvallen in oude patronen. Een klassieke broodmaaltijd is voor ons eerder een uitzondering. Na de geweldige ervaring met de broodjes waren wij natuurlijk benieuwd. Ook met het bakken van taarten hadden we hele goede ervaringen. De verwerking van het afgewerkte cassavemeel is zeer aangenaam. Qua smaak is het heel neutraal in vergelijking met kokosmeel en dergelijke, waarvan we denken dat het heel goed is om klassieke recepten na te maken.
Ruut: Je hebt onlangs een boek gepubliceerd genaamd The Autoimmune Protocol Handbook. Waar gaat het over?
SB: Het eerste deel van het Handboek Auto-immuunprotocol beantwoordt alle basisvragen over de voorbereiding op de AIP in 10 hoofdstukken. Iedereen moet de AIP nog grotendeels zelfstandig doorlopen, zonder medisch advies of praktische ondersteuning. Er zijn bijna geen overeenkomstige aanbiedingen voor.
Zelfs in de belangrijke voorbereidingsfase zien we veel struikelblokken voor hen
Gebruiker. Met onze gids willen we voorkomen dat gebruikers niet eens beginnen met de AIP of er zonder resultaat uitkomen.
Naar onze mening heeft het auto-immuunprotocol een enorm potentieel om het leven van miljoenen mensen over de hele wereld weer kleurrijk en mooi te maken.
Maar het blijft een medisch protocol met een duidelijk handelingskader.
RB: Ons boek is als een goede vriend die aan je zijde staat met raad en daad bij de AIP.
Bedankt Alan dat we je gast mochten zijn.
